|
اقدام برای ترک
دادن و رهنمودهایی جهت ارجاع دانشجوی
معتاد
تمام معتادان مستقيما براي ترك اعتياد
مراجعه نمي كنند. بسياري از آنان ممكن است
براي حل مشكلات طبي ، رواني
، اجتماعي ثانويه اعتياد به مراكز درماني
مراجعه نمايند. شما بايد به اين نشانه هاي
غيرمستقيم آگاه بوده و در
شناسايي معتادان هوشيار باشيد. وجود هر يك
از علايم زير مي تواند نشان دهندهٌ سوء مصرف
مواد باشد.
ابتلاء به علايم جسمي و يا بيماريهايي كه
ممكن است از سوء مصرف مواد ناشي شوند. مانند
: يبوست مزمن ، تپش قلب ، عفونت هاي پوستي ، التهاي
معده ، بيماريهاي كبدي
.مسموميت
دارويي
(اقدام به
خودكشي
و يا مسموميت
اتفاقي
)حوادث و
تصادفات
مكرر
علايم خاص روانپزشكي مانند : تغييرات
رفتاري ، پرخاشگري ، افسردگي ، بي تفاوتي ،
ناتواني جنسي ، توهم و يا هذيان ، كاهش سطح هوشياري
مشكلات
قانوني
مكرر،انجام ندادن وظايف خانوادگي ، افت كاركرد
شغلي فرد و يا تغييرات شخصيتي درخواست بي
دليل يا بيش از حد براي تحويز داروهاي آرامبخش و مسكن .
چگونه ميتوانم
با دانشجويي
كه سوء مصرف
مواد يا
الكل دارد،
صحبت
كنم؟
بدون شك اين كار از مشكلترين وظيفههاي
شماست. بدانيد بعضي از افراد مشكل را ناديده
ميگيرند و بر اين گمانند كه مشكل خودبخود حل ميشود.
بخاطر داشته باشيد كه مشكلات مربوط به سوء
مصرف و وابستگي به مواد هر روز بدتر و بدتر ميشوند. و
اين مسووليت شماست كه به اين مشكل رسيدگي
كنيد. افراد جهت تغيير از مراحلي ميگذرند. بنابراين بدانيد
تغيير براحتي صورت نميگيرد.
مراحل
تغيير
1ـ مرحله پيش تامل: افراد در اين مرحله
درباره مصرف مواد نگراني ندارند و تغيير
رفتارشان را مدنظر قرار نميدهند.در اين مرحله شما ميتوانيد دو كار
انجام دهيد.
الف ـ شك
دانشجو
را در مورد
اين باور
كه مصرف
مواد بيضرر
است برانگيزيد.
ب ـ اين
باور را
در دانشجو
ايجاد كنيد
كه سوءمصرف
مواد در
حال حاضر
يا اينده
نتايج منفي
در پي خواهد
داشت.
2ـ مرحله تامل: در مرحله تامل، افراد
مايلند كه به مشكلات آنها توجه شود ولي
باز هم احتمال ندارد كه با اراده خود به قطع مصرف فكر كنند.
در اين مرحله
شما ميتوانيد
كارهايي
زير انجام
دهيد:
الف: در
مورد سود
و زيانها
و پيامدهاي
همراه با
سوء مصرف
مواد براي
مراجع بازخورد
سازنده
فراهم سازيد.
ب: مراجع
را تشويق
كنيد تا
الگوي رفتاري
منفي (سوء
مصرف مواد)
را تغيير
دهد.
ج: موانع
عاطفي و
عيني دانشجو
را جهت تغيير
مورد شناسايي
قرار دهيد.
د: دانشجو
را نسبت
به منابع
سازگاري
و فردي و
سبك زندگي
عاري از
مواد آگاه
كنيد.
3ـ مرحله آمادگي: در مرحله آمادگي، افراد
قصد دارند به منظور قطع مصرف دارو يا مواد
به اعمالي دست بزنند ولي به توانايي پيشرفت در اين مسير اطمينان
ندارند.
در اين مرحله
شما ميتوانيد
كارهايي
زير را انجام
دهيد:
1ـ هدفهاي
دانشجو
و استراتژيهاي
او براي
تغيير روشن
كنيد.
ب: درباره
درمانهاي
مختلف و
منابع كمك
دهي كه در
اختيار
دانشجو
ميتواند
قرار گيرد
صحبت كنيد.
ج: با اجازه
دانشجو
تجربه و
توصيه خود
را ارائه
كنيد.
د: از او
بپرسيد
كه چه كسي
ميتواند
به او كمك
كند.
هـ: مشكلات
عمده مثل
مسائل قانوني،
مالي يا
سلامتي
او را جويا
شويد.
4ـ مرحله اقدام: دراين مرحله افراد مصرف
مواد را كاهش ميدهند.شما ميتوانيد در
اين مرحله اقدامات زير را انجام
دهيد:
الف: دانشجو
را تشويق
كنيد كه
برنامه
درماني
را ادامه
دهد و اهيمت
بهبودي
را به او
گوشزد كنيد.
ب: مشكلات
مراجعان
را در مراحل
اوليه درمان
به آنها
گوشزد كنيد.
ج: به دانشجو
كمك از موقعيتهاي
پرخطر جهت
مصرف مواد
پرهيز كند.
د:
به دانشجو
كمك كنيد
تقويت كنندههاي
جديد در
زندگي خود
پيدا كند.
هـ: از حمايت
عاطفي و
خانوادگي
او مطلع
شويد و به
او كمك كنيد
اين حمايت
را بدست
آورد.
در اين مرحله
شما ميتوانيد
اقدامات
زير را انجام
دهيد.
الف: به
دانشجو
كمك كنيد
كه او منابع
لذتي غير
از مصرف
مواد پيدا
كنيد.
ب: از تغيير
سبك زندگي
دانشجو
بعد از ترك
مواد حمايت
كنيد.
ج: كفايت
شخصي دانشجو
و اينكه
ميتواند
بدون مصرف
مواد نيز
زندگي كند
تائيد كنيد.
د: تماس
حمايتي
خود را با
او حفظ كنيد.
در برخورد
اول با دانشجويي
كه گمان
ميكنيد
مواد مصرف
ميكند
نكات كلي
زير بايد
مدنظر قرار
دهيد.
هميشه در
يك جلسه
رويارو
با دانشجو
صحبت كنيد.
سعي كنيد
جلسه را
محرمانه
و خصوصي
نگه داريد.
با احترام
با دانشجو
رفتار كنيد.
بسياري از افراد به هنگام صحبت كردن
عصباني و پرخاشگر هستند. سعي كنيد خشم خود
را كنترل كنيد تا موضوع تحت الشعاع قرار نگيرد
آرام باشيد.
قضاوت نكنيد.
بر
عملكرد
تحصيلي
دانشجو
تمركز كنيد.
به طور مستند
و مستدل
براي دانشجو
مثال بياوريد.
در مورد
قوانين
تهديد نكنيد.
در ارتباط
خود با دانشجو
علاقه خود
را جهت كمك
به او بيان
كنيد.
در
همين وقت
از محدوديتهاي
خود در جهت
كمك به او
واقف باشيد.
آشنايي
خود را با
سرويسهاي
حمايتي
و مراكز
مشاوره
و درماني
نشان دهيد.
آگاه باشيد كه ارزشهاي شخصي و اعتقادات
شما بر دانشجو تأثير گذار نباشد و در اين
بين طرفي شما خدشهدار نشود.
بدانيد كه دانشجو ممكن است احساسي غير
واقعي در مورد قدرت شما و دانشگاه داشته
باشد و تصور كند كه شما زندگي و آينده او را ميخواهيد
كنترل كنيد. اين احساس او را بفهميد.
اعتماد و اطمينان او را جلب كنيد. اتحادي
كه بين شما و دانشجو ايجاد ميشود پايه و
اساس اعتماد او را فراهم ميسازد و همين اعتماد به او كمك
ميكند تا رفتار سوء مصرف خود را تغيير
دهد.
در هنگام اشاره به مشكل و صحبت راجعبه
سوء مصرف مواد، دانشجو ممكن است
مكانيسمهاي دفاعي زير را مورد استفاده قرار دهد:
انكار: دانشجو
وجود مشكل
را انكار
ميكند
و اظهار
ميدارد
شما و ديگران
اشتباه
ميكنيد.
كارهايي
كه ميتوانيد
بدين هنگام
انجام دهيد:
آرام بمانيد.
بر عملكرد
تحصيلي
يا شغلي
دانشجو
در اين اواخر
اشاره كنيد.
فقط بر موضوعات
شغلي و تحصيلي
او اشاره
كنيد و تمركز
خود را بر
اين موضوعات
قرار دهيد.
*
نكته:
ممكن است در اين هنگام دانشجو بخواهد
درباره موضوعات شخصي كه باعث افت عملكرد
او شده است صحبت
كند.
تهديد: دانشجو ممكن است شما را تهديد
به شكايت كند. يا اينكه بگويد اگر او را
به حال خود وانگذاري در محل دانشكده يا خوابگاه قشقرق به راه
مياندازد.
1ـ به دانشجو
بگوئيد
كه او ممكن
است هركاري
ميخواهد
بكند اما
شما به عنوان
يك استاد
يا كارمند
وظيفه داريد خط و مشي
دانشگاه
را رعايت
كنيد و
راهحلي
پيدا كنيد
كه هم دانشگاه
و هم دانشجو
متقابلاً
سود ببرند.
2ـ اگر فكر ميكنيد كه در حال از دست دادن
بي طرفي خود هستيد، يا براي حل تمارض
بوجود آمده نياز به كمك داريد. از فرد ديگري كمك بخواهيد.
دليل تراشي:
دانشجو
به منظور
اجتناب
از موضوع
اصلي، عذر
و بهانههايي
ميآورد.
اگر اين ترم اين قدر درسهايم سخت نبودند،
من اينقدر گرفتار نميشدم، يا اينكه شبها
مجبورم بخاطر اينكه بيدار بمانم مواد مصرف كنم.
2ـ بر عملكرد
تحصيلي
يا شغلي
دانشجو
در اين اواخر
اشاره كنيد.
3ـ به شخص
كمك كنيد
بداند كه
راهحلي
جهت كمك
و درمان
او وجود
دارد.
خشم: دانشجو خشمگين ميشود. فرياد ميكشد
تا شما از عنوان كردن مطلب درست برداريد
كارهايي كه ميتوانيد بدين هنگام انجام دهيد.
واكنش نشان
ندهيد.
اجازه دهيد
دانشجو
آرامش خود
را بازيابد.
پس از آرامش
دوباره،
از آن جايي
كه مطلب
را قطع كردهايد،
مجدداً
شروع كنيد.
اگر ضروري
است، ترتيب
جلسه ديگر
بدهيد.
*
نكته: نادر
است كه يك
دانشجو
در بار اول
صحبتهاي
شما را قبول
كند و به
درمان مراجعه
كند.
رهنمودهايي
كلي جهت ارجاع
دانشجو
1ـ وقتي فكر ميكنيد دانشجويي ممكن است از
خدمات مشاورهاي يا درماني بهره ببرد،
مستقيماً به او بگوئيد.
سعي نكنيد دانشجو را فريب دهيد.
مثال: بنظر ميرسد كه اين وضعيت براي شما
استرسآميز باشد بطوري كه سلامتي شما را
تهديد ميكند و به پيشرفت تحصيلي شما نيز لطمه وارد
ميكند، بسياري از افراد از اينكه به چنين
مراكزي مراجعه كردهاند، آنرا مفيد يافتهاند.
2ـ روشن سازيد كه توجه شما به علت نگراني
از وضعيت اوست. فقط الگوهاي رفتاري او
رامدنظر قرار دهيد واز برچسب معتاد بودن به او بپرهيزيد.
مثال: شما تقريباً در اين ماه در اكثر
كلاسها غيبت داشتهاي و به نظر ميرسد
مشكلاتي داشتهايد چنين جملهاي نگوئيد: تو قبلاً دانشجوي خوبي بودي
اما اكنون غير قابل اعتمادي، تو معتاد
شدهاي.
3ـ عجله نكنيد. بجز درموارد اورژانس، به
دانشجو اجازه دهيد حق انتخاب داشته باشد
كه مراجعه بكند يا خير. اگر دانشجو شكاك است يا به هر دليلي
مايل نيست، بپذيرد. تا دانشجو احساس
آزادي كند بدون اينكه شما را طرد كند. به دانشجو فرصت دهيد تا خود
فكر كند. اگر دانشجو با صحبت امتناع كرده
به تصميم او احترام بگذاريد. اما موضوع را در زمان مناسب ديگر پيگيري
كنيد. اگر شما سماجت كنيد در گشوده شده را
براي هميشه ميبنديد و جايي براي توصيههاي بيشتر باقي
نميگذاريد و دانشجو احساس ميكند براي
حفظ استقلالش توصيههاي شما را نپذيرد.
مثال: بسياري از افراد از رفتن به مركز
مشاوره بي ميل هستند و درباره آن فكر
نميكنند. تا اينجا صحبت در اين باره كافي است و ما ميتوانيم در فرصت
ديگر در اين باره صحبت كنيم.
*
نكته: به خاطر داشته باشيد تصميم نهايي
جهت مراجعه با دانشجوست نه با شما. گرجه
اين مساله براي شما دردناك است.
4ـ اگر دانشجو رفتن به مركز مشاوره يا
بيمارستان با پذيرفت، به هر سوال يا
نگراني كه او در مورد مشاوره دارد توجه كنيد. (موضوع اعتماد، يا اينكه او
ديوانه نيست). اطلاعاتي كه بين شما رد و
بدل ميشوند بسيار مهم هستند.
بعد از اينكه با دانشجو در مورد لزوم رفتن
به مركز مشاوره صحبت كرديد شما ميتوانيد
چنين جملهاي به او بگوئيد:
ما ميتوانيم به مركز زنگ بزنيم و
آمدن شما را اطلاع دهيم. آيا دوست داري من
زنگ بزنم يا خودتان اينكار را انجام ميدهيد.
5ـ به دانشجو بگوئيد اگر او مايل باشد شما
مشتاق هستيد اطلاعاتي در مورد ماهيت سوء
مصرف مواد به او بدهيد.
اگر دانشجو در آن زمان براي تماس با
مركز مشاوره آماده نيست او را تشويق كنيد
كه به زودي تماس برقرار كند.
6ـ علاقه
خود را نشان
دهيد و حمايت
مداوم فراهم
آوريد.
7ـ ممكن است شما به مركز مشاوره زنگ بزنيد
و بپرسيد كه آيا دانشجو مراجعه كرده يا
خير. مراكز مشاوره يا
درماني به خاطر مساله رازداري ممكن است
چيزي به شما نگويند. اين مساله نبايد شما
را نااميد كند.
نكته: موضوع اعتماد يك نقش مهم در پذيرفتن
درمان از سوي دانشجو دارد. گاهي لازم است
درمان در مركزي دور از دانشكده يا خوابگاه صورت گيرد. گاهي
نيز لازم است فرد در ساعاتي در برنامه
درماني حضور يابد و بقيه لحظات در دانشكده و خوابگاه حاضر باشد.
وقتي دانشجويي
در محيط دانشگاه
يا خوابگاه
تحت تأثير
مواد است
شما چه كار
ميتوانيد
انجام دهيد؟
اگر حدس زديد كه دانشجو مواد يا الكل مصرف
كرده است، شما وظيفه داريد هم دانشجو و هم
بقيه افراد را از خطرات احتمال مواظبت كنيد.
1ـ دانشجو را با اين مطلب كه آيا او الكل
نوشيده يا تحت تاثير مواد است، رويارو
نكنيد. در اين موقع بهتر است او به مركز بهداشت يا بيمارستاني جهت
ارزيابي اعزام گردد.
وقتي احساس كرديد كه به دانشجو اخيراً
وظايف و عملكرد تحصيلي خود را به درستي
انجام نميدهد، بهترين كار ارجاع او جهت ارزيابي پزشكي است.
بعد از اينكه شما مشكل را تشخيص داديد
بهترين كار ارجاع است و تلف كردن زمان معقولانه نيست. وقتي دانشجو
بنظر ميرسد نميتواند وظايف و عملكرد خود
را بدرستي انجام دهد، شما
بهتر است فوراً در مورد بيماري جسمي
پرس و جو كنيد. بدانيد كه بعضي از علائم
جسمي مربوط به سوءمصرف مواد و الكل ممكن است به ديگر
مشكلات بهداشتي نيز مربوط باشند.
اگر
به نظر شما،
دانشجو اخيراً
وظايف خود
را بدرستي
انجام نميدهد،
شما بايد
قدمهاي
زير را برداريد:
1ـ اگر دانشجو در انجام تكاليفش ناتوان
است. او را فوراً به مراكز درماني ارجاع
دهيد. اگر دانشجو از رفتن به مركز درماني امتناع ميورزد. از اعضاي
خانواده دانشجو بخواهيد ترتيب اينكار را
بدهند. بستگي به شرايط ممكن لازم باشد آمبولانس يا پليس خبر كنيد.
2ـ خيلي
مفيد است
قبل از بردن
و يا رفتن
دانشجو
به مركز
درماني،
شما خبر
دهيد.
3ـ بعد از انجام معاينات فيزيكي، پزشك
مركز شما يا سرپرست دانشگاه يا خوابگاه را
مطلع خواهد كرد كه آيا دانشجو:
الف ـ ميتواند
به دانشكده
برگردد.
ب ـ بايد
درمركز
جهت اقدامات
دراني بيشتر
نگه داشته
شود.
ج ـ مستقيماً
به يك مركز
بستري ارجاع
داده شود.
د ـ يا اينكه
به خانه
برود.
4ـ اگر دانشجو نياز است به خانه برود،
وظيفه شما است كه ترتيب اعزام ايشان را به
خانه بدهيد به او اجازه رانندگي يا كار با ابزار دقيق نبايد داده
شود. اين مطلب در طي تماس حضوري يا تلفني
يا خانواده دانشجو بايد گفته شود.
ايدهآل اين است كه يك عضو خانواده
دانشجو همراه دانشجو باشد.
5ـ وقتي دانشجو سفارش شد به خانه برود،
پزشك مركز نبايد اين دليل كه چرا دانشجو
بايد به خانه برود افشاء كند.
بلكه فقط ميتواند اظهار كند فعلاً
دانشجو نميتواند در دانشكده باشد. بعد از
اينكه ترتيب انتقال دانشجو به خانه داده شد هر اقدام مشاورهاي يا
هرگونه مداخلهاي بعدي بايد مشخص شود.
6ـ مهم است
كه دانشگا& | 
