مشورت هنری است که شما به کمک آن می توانید همه را به همکاری خود وادارید

 دانشجوي عزيز بالندگي و پويایي شما را تبريك مي‌گوئيم و مقدمتان را گرامي مي‌داريم

 پیام مشاور شماره 11 ـ سال سوم ـ شهريور ماه 1382

 حرف اول

    بعضي از روزهاي زندگي نقاط اوجي دارد كه بينش ما را نسبت به خويشتن و زندگي متحول مي‌سازد. يكي از اين روزها، ورود به دانشگاه مي‌باشد.

    ماه‌ها و روزهاي قبل از كنكور را با تلاش و اميد به موفقيت سپري كرديم تا روياهايمان را درباره ورود به دانشگاه و گشودن دريچه‌اي تازه به سوي افق‌هاي روشن‌تر تحقق بخشيم. اينك تلاش‌ها به ثمر رسيده‌اند و ما در برابر آزمون خطير ديگري قرار داريم: دانشجويي، "دانشجويي" بهانه‌اي است براي پوييدن و جستجوي دانش، ابزاري براي گسترش و ژرفا بخشيدن به بينش‌ها و نگرش‌ها، عرصه‌اي براي رشد و تحول ابعاد مختلف شخصيت و مركبي براي رسيدن به كمال. آنچه سفر چند ساله دانشجويي را عمق و معنا مي‌بخشد،  گذر موفق از فراز و نشيب و گاه گذرگاه‌هاي نفس‌گير آن است. سازگاري با محيط و شرايط جديد به ويژه براي دانشجويان غيربومي و ساكن خوابگاه، زندگي گروهي، زندگي مستقل از والدين، بر عهده گرفتن مديريت امور شخصي ـ از نظافت و آشپزي گرفته تا تنظيم هزينه‌ها ـ همزيستي و مراوده با افرادي ناآشنا و از فرهنگ‌هاي مختلف و در كنار همه اين‌ها،‌ موضوعات تحصيلي از قبيل فنون يادداشت‌برداري، ارائه سخنراني در كلاس، تمركز، امتحان دادن و... راهي كه در آغاز آنيم به پوينده‌اي سرشار از اميد، انگيزمند، هدف‌مند، تلاش‌گر، بي‌باك در سختي‌هاي راه، افتاد‌ن‌ها و خستگي‌هاي احتمالي، جستجوگر، شيفته يادگيري، مؤمن به توانايي‌هاي شخصي، معتمد به نفس و خالق ايده‌هاي نو نياز دارد. مسافر اين سفر مشتاقانه راه مي‌پيمايد تا طلوع فرداي سفر را به تماشا بنشيند. به راستي كه دانشجويي، آزمون گاهي است خطير و اگر آن‌گونه كه بايد طي شود عقل و دل مي‌پرورد. دانشگاه عرصه آزمايش است و اگر از پس آن به خوبي برآييم، دستاوردهاي گران‌سنگي براي خود و جامعه به ارمغان خواهيم آورد و مگر جز اين است كه به قول فردوسي:

جوانان داننده و با گهر                      نگيرند بي‌آزمايش هنر

    مشتاقانه به شكوفايي و سربلندي شما چشم دوخته‌ايم.

سازگاري با شرايط جديد:

    انسانها در مواجهه با تغييرات مهم زندگي خواه مثبت و يا منفي دچار استرس مي‌شوند كه شدت آن در افراد و شرايط مختلف متفاوت است. پذيرفته شدن شما در دانشگاه احتمالاً تغييرات زيادي را با خود همراه آورده و در صورتي كه در شهري غير از محل سكونت خود تحصيل مي‌كنيد اين تغييرات چشمگير‌تر است،‌ از قبيل: شروع برنامه تحصيلي جديد و متفاوت، افزايش حجم كار درسي نسبت به دبيرستان، ترك خانواده و دوستان و زندگي مستقل و دور از آنها، ديدار افراد و محيط جديد و ناآشنا، مواجهه با مشكلات اقتصادي و ...

    توجه به پيشنهادات زير شما را در سازگاري با شرايط جديد و استفاده بهينه از آن ياري مي‌دهد:

1ـ اولين قدم اين است كه تغييرات ايجاد شده را بشناسيد. در صورتي كه به خاطر دوري از خانواده غمگين شده‌ايد، به خود حق بدهيد. غم غربت يك احساس طبيعي است كه براي همه كساني كه خانواده را ترك مي‌كنند پيش مي‌آيد.

2ـ براي كنار آمدن با اين شرايط عجله نكنيد. شما هم مثل ديگران براي سازگاري با تغييرات به زمان نياز داريد. اگر دچار احساس نگراني شديد و يا مغلوب احساسات خود گشته‌ايد به خود فرصت دهيد و سعي نكنيد تا سريع خود را عوض كنيد.

3ـ مشخص كنيد كدام جنبه‌هاي تغيير بيشتر آزارتان مي‌دهد، مواجهه با افراد و محيط ناآشنا؟ حجم زياد كارهاي درسي؟ دوري از خانواده؟ مشكلات ارتباطي با هم اطاقي‌ها و يا ديگر افراد؟ مشكلات اقتصادي؟ و يا...؟

4ـ به گذشته فكر كنيد و تغييرات مهم زندگي خود را به خاطر بياوريد. در آن زمان چه احساسي داشتيد؟ چگونه با آن سازگار شديد؟ از چه مراحلي گذشتيد تا به آن عادت كرديد؟ به ياد بياوريد زماني كه يك كار جدي مثل دوچرخه‌سواري و يا رانندگي را براي اولين بار تجربه كرديد چقدر متزلزل بوديدو براي آموختن آن چه صدماتي خورديد؟ مي‌بينيد كه نه تزلزل، نه اضطراب و نه شكست تأثيري براي مهارت يافتن در آن زمينه نداشت و تنها تلاش مداوم و يادگيري باعث ايجاد آن مهارت شما گشت.

5 ـ ورزش كنيد. هر جور كه دوست داريد و در هر جايي كه برايتان راحت‌تر است. غالباً فعاليت جسمي باعث كاهش استرس مي‌شود. حتي اگر از ورزش لذت نمي‌بريد، آن را انجام دهيد، بي‌شك پس از پايان آن احساس بهتري خواهيدداشت.

6 ـ ما غالباً به زندگي معمول خود عادت كرده و ترجيح مي‌دهيم همين وضعيت ادامه داشته‌باشد چون همه چيز قابل پيش‌بيني است و ما با تنش زيادي روبرو نيستيم. وقتي شرايط عوض مي‌شود ابتدا به نظر مي‌رسد اوضاع از كنترل ما خارج شده و نمي‌توانيم از راههاي هميشگي به خواسته‌هاي خود برسيم به همين دليل دچار سردرگمي و گاه اضطراب مي‌شويم، در حالي كه در هر شرايط راههاي مختلفي براي رسيدن به اهداف وجود دارد. ما با تدبير انديشه و فعالتر شدن مي‌توانيم با شرايط كنار آمده و احساس كنترل و تأثيرگذاري بيشتري بر زندگي خود داشته‌باشيم.

7ـ مثبت بينديشيد و مطمئن باشيد اوضاع بهتر خواهدشد. با گذشت زمان به تغيير عادت كرده و احساس راحتي بيشتري خواهيد داشت و باور كنيد كه در شرايط جديد هم مي‌توان موفق بود.احساس افزايش اطمينان و فائق شدن بر شرايط چيزي است كه بتدريج بوجود مي‌آيد و نه به‌طور آني.

8 ـ در مورد افكار و احساسات خود با ديگران صحبت كنيد، اين فرد مي‌تواند دوست، خواهر، برادر، والدين، استاد شما و يا هر كس  ديگري باشد كه با او احساس راحتي مي‌كنيد. اين كار باعث كاهش قابل توجهي در احساس تنهايي شما خواهدشد.

9 ـ با محيط جديد آشنا شويد، در خوابگاه و دانشگاه قدم بزنيد و از محل ساختمانهاي مختلف مطلع شويد. مي‌توانيد اين كار را با دوستان و همكلاسيهاي خود انجام دهيد. در اينصورت كمتر احساس غربت خواهيدكرد.

10ـ از خانه برخي اشياي آشنا مثل عكس افراد خانواده، برخي لوازم تزئيني و.. را به محل جديد زندگي خود بياوريد، با اين كار احساس خوشايندتري نسبت به محيط داشته و شوك ناشي از محيط جديد كاهش مي‌يابد!

چگونه با ديگران دوست شويم؟

    ورود به دانشگاه و محيط ناآشنا باعث رويارويي شما با افراد جديد شده‌است. جدايي از خانواده و احساس غربت نيز در برخي دانشجويان باعث احساس تنهايي گشته و مجموع شرايط، نياز به ارتباط با ديگران و پيدا كردن دوست را براي شما ضروري‌تر مي‌نمايد. هر چند فعاليتهاي  مشترك و حضور مكرر در كلاس‌هاي درس باعث مواجهه بيشتر شما با همسالان شده و زمينه را براي دوستي فراهم مي‌كند.

عوامل متعددي در نحوة ارتباط با ديگران و ميزان پايداري آن موثر است. يكي از آنها نحوه برخورد ابتدايي افراد با هم است كه در دو بعد رفتار و گفتار شكل مي‌گيرد. كساني كه در هنگام صحبت كردن چهره درهمي دارند، به چشمان نمي‌نگرند و خنده بر چهره آنها نقش نمي‌بندد نمي‌توانند به آساني با ديگران دوست شوند. يك تبسم خوشايند نشانه آمادگي براي پذيرش دوستي با ديگران است و به آنها مي‌فهماند كه مايليد با آنها رابطه داشته‌باشيد. علاوه بر آن نگاه كردن به فردي كه در حال صحبت است نشان‌دهندة علاقمندي  و ادامه ارتباط با اوست.

در برخوردهاي اوليه، صحبت كردن و يا سوال كردن درباره موضوع و يا موقعيت مشتركي كه دو نفر در آن حضور دارند پرسيدن وقت و يا تفسير وضع هوا در شروع دوستي موثرتر است. بهتر است از سوال كردن در مورد مشخصات شناسنامه‌اي مثل سن، وضع تأهل و ... خودداري كرده و به جاي آن سوال باز بپرسيد. چون پاسخ سوالات باز بيش از يك دو كلمه است، به واسطه آنها اطلاعات بيشتري از فرد مقابل كسب كرده و احتمال ادامه مكالمه بيشتر خواهدشد.

در موقع سخن گفتن با ديگران فقط به صحبتها فكر كنيد و نه انديشه‌هايي كه براي گفتن در سر داريد چرا كه توجه به انديشه‌ها شما را از شنيدن به گفته‌هاي گوينده باز مي‌دارد. اول گوش كنيد و بعد درباره شنيده‌هاي خود به تفكر بپردازيد و سپس بگوييد. به طرف مقابل فرصت دهيد تا شما را در اطلاعات شخصي و احساسات شريك كند و در پاسخ به سوالاتش بدون اينكه تمام زمان را به صحبت در مورد خودتان اختصاص دهيد به او اطلاعات كافي بدهيد. به ياد داشته باشيد در صورتي كه با ارزشها، نگرشها، و اعتقادات واقعي خودتان با افراد روبرو شده و شخصيت واقعي خود را آشكار كنيد،  دوستي‌ها با بينش بيشتري شروع شده و احتمال تداومش بيشتر خواهدبود.

موضوع ديگر اينكه حالتها و رفتارهاي فرد مقابل را در نظر داشته، با مشاهده علاقه‌مندي به صحبت ادامه دهيد و در صورت ديدن علائمي از بي‌علاقگي و يا بي‌حوصلگي بهتر است تأمل كرده و در فرصت مناسب‌تري بتدريج ارتباط را گسترش دهيد.

براي ورود به مكالمه‌اي كه بين دو يا چند نفر جريان دارد ابتدا به سخناني كه مطرح مي‌شود گوش كنيد و وقتي كاملاُ متوجه شديد كه موضوع صحبت چيست با زبان گفتار و رفتار (نگاه مشتاقانه،‌ تبسم و ...) به آنها نشان دهيد كه مايليد در صحبت آنها شركت كنيد. بديهي است وقتي طرف صحبت شما متوجه علاقمندي شما شد با ميل خاطر با شما به مكالمه خواهدپرداخت.

يكي ديگر از مسائل، خودفاش‌سازي يا ارائه متقابل اطلاعات شخصي به يكديگر است. طي اين فرآيند افراد براي ادامه يا قطع رابطه تصميم‌گيري مي‌كنند آنها ممكن است ارتباط را در سطح آشنايي نگه داشته و يا عميق‌تر كرده و به دوستي يا صحبت تبديل كنند. اين امر تدريجي بوده و نبايد در آن تعجيل نمود. هرچند بهتر است در صورتي كه درباره فرد مورد نظر و ادامه ارتباط با او نظر مثبتي داريد احساس خود را ابراز داشته و در عين حال او رابراي تصميم‌گيري در اين زمينه آزاد بگذاريد.

    گاهي اوقات ارتباط اوليه ادامه نمي‌يابد. در صورتي كه عامل قطع ارتباط شما نباشيد شايد احساس طردشدن كنيد، در حالي كه بايد در نظر داشته‌باشيد معمولاً افراد با يك شبكه اجتماعي و مجموعه‌اي از دوستان در ارتباط هستند و شايد علت عدم ارتباط با شما برآورده شدن نياز به دوستي توسط ديگران باشد و قطع رابطه دليل بر دوست داشتني نبودن شما نيست. مسلماً شما نيز همه آشنايي‌هاي اوليه را به دوستي صميمانه تبديل نمي‌كنيد. البته شما مي‌توانيد با بررسي اينگونه روابط و شناسايي نقاط قوت و ضعف خود، از اين تجربيات در برقراري روابط جديد استفاده نماييد.

مشاوره چيست، مشاور كيست؟

    مشاوره فرصتي است براي در ميان گذاشتن، افكار و احساسات و مشكلات شما با فردي متخصص، بي‌طرف و بدون تعصب كه مي‌‌تواند كمك كند تا مهارتهاي جديد را فرا گيريد و راههاي برخورد با موقعيتها را به‌گونه‌اي بياموزيد كه بتوانيد مشكلاتي را كه در آينده‌ براي شما پيش مي‌آيد به نحو تواناتر و كارآمدتري حل كنيد. مشاورين سعي مي‌كنند تا شما در جريان گفتگو احساس راحتي كنيد. آنها اضطراب اوليه شما را درك كرده و كمك مي‌كنند تا بتوانيد مسائل مورد نظر خود را به زبان آوريد.

    مشاوره در واقع قسمت كردن افكار و احساساتتان با اطمينان و اعتماد با شنونده‌اي خوب و بي‌طرف است تا به شما كمك كند از بار هيجاني و استرس بكاهيد، رفتار خود را به منظور برخورد و مقابله موثر با يك مشكل تغيير دهيد، از توانايي‌ها و نقاط قوت خود آگاه شويد و در موارد خاص اطلاعات مربوطه به شما ارائه مي‌شود تا با آموزشهاي جديد بر توانمنديهاي خود بيفزاييد و در نهايت شما را ياري مي‌دهد تا خود و ديگران را با نگاهي جديد ببينيد.

دانشجويان در ضمن تحصيل گاه با مشكلات استرس‌زايي مواجه مي‌شوند كه به راحتي قابل حل نيست و يا به دلايلي روشهاي معمول براي رفع آنها كار‌ساز نمي‌باشد. برخي از اين مشكلات عبارتند از: كمبود اعتماد به نفس، روابط اجتماعي ناكارآمد و ناپايدار، مشكلات تحصيلي،‌ دشواري در تصميم‌گيري، اشتغال فكر به موضوعات مختلف و... مركز مشاوره خدمات گوناگوني را در زمينه حل اين مشكلات و ديگر مسائلي را كه با آن روبرو هستيد ارائه مي‌دهد.

ذكر اين نكته ضروري است كه رازداري اولين  اصل حرفه‌اي مشاوره است و كليه موضوعات كه در جلسه مشاوره مطرح مي‌شود محرمانه مانده و بدون اطلاع و رضايت شما هيچ‌گونه اطلاعاتي به هيچ فرد يا مقامي داده‌نمي‌شود.

    اصل ديگر در مشاوره پذيرفتن بدون قيد و شرط مراجع است. بدين‌معنا كه مشاور فردي بدون پيش‌داوري است كه در مورد شما با هر گونه اعتقاد، نگرش، رفتار و يا خصوصيات شخصيتي كه باشيد قضاوتي نمي‌كند و شما را تا پايان مشاوره بدون هيچ‌گونه داوري مي‌پذيرد. در واقع مشاوره فضاي امني است كه در آن درباره مسائل و مشكلات شما صحبت شده تا به سوي راه حل‌هاي مفيد و مناسب رهنمون گرديد.

آخرين نكته اينكه اقدام براي مشاوره و ادامه آن امري كاملاً اختياري است. شما در شروع، ادامه يا قطع مشاوره و يا انتخاب مشاور اختيار كامل داريد، تنها وظيفه شما اين است كه هرگونه تصميمي را قبلاً به مشاور خود اطلاع دهيد.

موفقيت در دانشگاه

    تحصيل در دانشگاه يكي از تجارب منحصر به فرد در دنياست كه فقط تعدادي از افراد مي‌توانند به آن دست يابند. شايد در طول زندگي هيچ زماني مثل دوران دانشجويي نباشد كه شما انتخابهاي زيادي پيش‌رو داشته‌باشيد، بتوانيد به فعاليتهاي متنوع بپردازيد و وقت آزادي داشته‌باشيد كه تنها تصميم گيرنده براي چگونگي گذراندن آن خودتان باشيد. هر چند نبايد فراموش كرد اين دوره مسئوليتهاي زيادي نيز با خود به همراه مي‌آورد و در واقع آينده و جهت زندگي شما را شكل مي‌دهد. توجه به موارد زير مي‌تواند به شما كمك كند تا اين برهه از زندگي را با شادابي و موفقيتي سرشار سپري نماييد.

يكي از نكات مهم حضور در كلاسهاي درس است. هر چند برخي كلاسها خسته‌كننده‌اند يا درس ارائه شده در آنها سخت است و يا زمان تشكيلشان برخلاف ميل شماست، با اين همه بايد توجه كرد كه در هر دو حال شما براي موفقيت در پايان ترم به اين